Gemiddeld twee keer per maand verschijnt Freelance Radio, een podcast waarin verschillende aspecten van het freelancen aan bod komen. We praten hier over een Engelstalige podcast met een veel bredere scope dan alleen ICT. Ik heb nu een aantal afleveringen beluisterd en vind het erg boeiend om collega-freelancers met verschillende aandachtsgebieden te horen praten over klanten, portefeuille-opbouw, tarieven en PR.

Via deze podcast kwam ik uit bij FreelanceSwitch, een internationale community van freelancers. Met onder andere een blog en een forum is daar veel informatie voor zelfstandigen te vinden. Kortom, weer een mooie bron erbij.

Technorati Tags: Freelance Radio, FreelanceSwitch, freelancers, podcast

Vanmiddag kreeg ik een uitnodiging om lid te worden van een nieuw relatienetwerk, genaamd Connectem. Het netwerk is een initiatief van Info Motion, een detacheerder van automatiseringsdeskundigen waar ik zelf als freelancer ook ingeschreven sta voor potentiële opdrachten.

Online zakelijke netwerken schieten de laatste tijd als paddenstoelen uit de grond. Connectem probeert zich tussen het brede aanbod te onderscheiden door IT Managers onder andere de mogelijkheid te geven kennis en ervaring met collega’s te delen en informatie over opleidingen en managementtools te verstrekken. Daarnaast kunnen opdrachtgevers van het netwerk gebruik gaan maken om IT  specialisten te vinden.

Ik heb me aangemeld bij het netwerk maar wacht vooralsnog op goedkeuring. Bij de aanmelding wordt onder meer gekeken of een potentieel lid wel beschikt over minimaal 3 jaar recente managentervaring. Ik ben benieuwd of Connectem in staat is zichzelf op de kaart van relevante zakelijke netwerken te zetten.

Technorati Tags: Connectem, Info Motion

LinkedIn krijgt steeds meer functionaliteit en toepassingsmogelijkheden. Misschien wordt dit wel veroorzaakt door de populariteit van andere (zakelijke) netwerken zoals Plaxo Pulse, waardoor de druk op het behagen van gebruikers toeneemt. Als regelmatig gebruiker vind ik het in ieder geval een prima ontwikkeling.

Sinds enige tijd biedt LinkedIn de mogelijkheid om toe te treden tot zogenaamde Groups. De voordelen liggen voor de hand: je kunt je aansluiten bij kennis- en aandachtsgebieden die je interessant vindt, je kunt directe contacten opbouwen met andere gelijkgestemden en daardoor bijvoorbeeld kennis delen en/of discussies aangaan.

Helaas is het me nog niet helemaal duidelijk hoe je kunt achterhalen of een bepaalde Group al bestaat. Niet gehinderd door die kennis heb ik voor freelancers die in het testvak werkzaam zijn de Group Freelance Testprofessionals aangemaakt. Ook hier vanuit de optiek dat het zinvol kan zijn wanneer je als freelancer je vindbaarheid op LinkedIn weet te vergroten. Daarnaast ervaar ik regelmatig de kracht van het netwerken tussen freelance testprofessionals onderling, bijvoorbeeld door elkaar te attenderen op opdrachten.

Ben je als freelance testprofessional werkzaam en wil je je aansluiten bij deze Group, kijk dan even bij mijn profiel, daar staan de Groups vermeld waar ik zelf lid van ben en daar vind je dus ook bovengenoemde Group terug. En ja, je hebt gelijk, dat logo is nog zeer vatbaar voor verbeteringen, een held op het gebied van photoshop zal ik wellicht nooit worden. Ten slotte las ik op frEdSCAPEs de komst van een mobiele variant van LinkedIn, een handige versie voor onderweg.

Technorati Tags: LinkedIn, Groups, Freelance testprofessionals

Tijdens het doorspitten van de papieren leesstapel viel m’n oog op een artikel in de Computable, getiteld Kwaliteitskeurmerk voor zzp’ers en intermediairs. Volgens het bericht werkt intermediair B-Street aan een kwaliteitskeurmerk dat door een onafhankelijk orgaan moet worden uitgereikt aan intermediairs en zzp’ers. Volgens B-Street zijn de forse toename van het aantal freelancers en het feit dat er geen duidelijkheid en uniformiteit bestaat tussen de contracten die getekend worden, aanleiding om dit voorstel uit te gaan werken.

Ik moet nog bedenken of ik nu per saldo meer voor- dan nadelen zie bij dit voorstel. Daarnaast ben ik benieuwd hoe er in de praktijk mee zal worden omgegaan. Kan een dergelijk systeem wel objectief en onafhankelijk functioneren, welke criteria worden gehanteerd bij het uitreiken van een keurmerk, hoe wordt de integriteit van het systeem bewaakt, kortom veel vragen.

Feit is wel dat ik als freelancer graag wat meer transparantie zou willen zien in de markt van intermediairs, of dit nu middels een dergelijk keurmerk gebeurt of op een andere manier. Want naast de groei van het aantal zzp’ers is ook het aantal tussenpersonen fors gegroeid. Ik kom bijna dagelijks nieuwe partijen tegen en wordt ook vaak benaderd door bureaus waar ik nog nooit van heb gehoord. Wie zijn hun klanten, bemiddelen ze rechtstreeks voor deze klanten of via andere tussenpersonen, hoe gaan ze met je CV om en hoe zit hun tariefstructuur in elkaar, het zijn vragen waar een freelancer graag een antwoord op wil hebben voordat hij of zij met de betreffende intermediair in zee gaat. Het is m.i. dus niet verrassend dat er naar mogelijkheden wordt gezocht om de marktwerking rondom zzp’ers meer structuur te geven, de vraag is echter nog wel even in welke vorm dit moet gaan gebeuren.

Technorati Tags: ZZP, ZZP’er, ZZP-er, freelancers, intermediairs, kwaliteitskeurmerk, B-street

Vanaf 1 september was het al mogelijk de Verklaring arbeidsrelatie (VAR) voor 2008 aan te vragen. De Belastingdienst geeft aan dat de aanvraag van de VAR vanaf dit jaar binnen een week wordt behandeld. Wat mij betreft hebben ze die belofte ruimschoots waargemaakt, mijn nieuwe VAR WUO lag binnen 5 werkdagen op de mat.

Op Internet is veel achtergrondinformatie over de VAR te vinden. Zowel op Lancelots als op ZZP Pool wordt uitgebreid ingegaan op de achterliggende gedachte van de vragen die je op het aanvraagformulier aantreft. Op de site van ZZPWeb of van de Kamer van Koophandel is wat meer algemene informatie over de VAR terug te vinden. Het aanvraagformulier zelf kun je downloaden op bij de Belastingdienst.

Technorati Tags: VAR, VAR 2008, Verklaring arbeidsrelatie

Gisteren kreeg ik een uitnodiging van collega-blogger Willem (TrendMatcher) om lid te worden van Freep, een online community van HBO & Academisch geschoolde freelancers en interim managers. De site was nieuw voor mij en blijkt bij nader inzien ook nog niet zo lang te bestaan. Doelstelling van de makers is het rechtstreeks koppelen van freelancers en interim managers aan eindopdrachtgevers, waardoor de tussenkomst van bijvoorbeeld een detacheringsbureau wordt overgeslagen.

De formule die Freep toepast is apart in die zin dat zowel de aanmelder van een freelancer als de aanbieder van een opdracht worden beloond. Dit gebeurt op basis van een zogenaamd Freep Model. De freelancer die een opdracht aanvaart betaalt deze beloning aan de hand van een eenvoudig rekenmodel. Nadeel voor de freelancer is dus dit kostenaspect, maar dat kan in de praktijk weer gecompenseerd worden door het feit dat het ontbreken van een detacheringsbureau (of zelfs meerdere) kan leiden tot hogere uurtarieven.

Of dit concept gaat werken en voor welke doelgroep freelancers is nog even afwachten, maar het heeft zeker kansen in mijn ogen. Feit is echter wel dat veel met name grotere bedrijven met zogenaamde first suppliers werken en dus niet zelf schakelen met freelancers en geen contractadministraties voeren. Alles staat of valt natuurlijk bij voldoende aanbod van freelancers en dito opdrachten op Freep. Om Willem een kans te bieden op een mogelijke fixed fee zal ik mezelf, gezien de duur van mijn huidige opdracht, voorlopig nog niet aanmelden. In de toelichting staat namelijk dat nieuwe freelancers een half jaar verbonden blijven aan de aandrager. Wat er na dat half jaar gebeurt met de fee voor de aandrager is me trouwens nog niet helemaal duidelijk.

Technorati Tags: Freep, freelancer, freelancers, detacheringsbureau, first suppliers

Wat moet je nu allemaal doen voordat je als freelancer kan beginnen? Ik heb deze vraag al een aantal keren gehoord nadat ik kenbaar heb gemaakt als freelance testconsultant te gaan starten. Ik denk dat elke freelancer een ander antwoord kan geven op deze vraag. Hoewel een aantal stappen door iedere beginnend zelfstandige zal worden gemaakt (denk alleen maar aan het aanmelden bij de Belastingdienst), is er toch ook sprake van een stukje maatwerk. Ieder vak is weer anders en brengt specifieke aandachtspunten met zich mee. Zo ben ik in de ICT-sector werkzaam en tref ik daar specifieke zaken aan die uitsluitend voor ICT-ers van toepassing zijn. Andere beroepsgroepen zullen dat ongetwijfeld ook kennen.

In deze (dynamische) post zal ik de belangrijkste stappen beschrijven die ik zelf heb doorlopen. Daarnaast zal ik een overzicht geven van de sites waarop ik nuttige tips voor zelfstandigen heb gevonden. Ten slotte zal ik verwijzen naar enige literatuur. Mocht je inmiddels al een tijdje als freelancer in de ICT werkzaam zijn en heb je aanvullingen op deze lijst, dan zou ik het zeer waarderen als je die in de comments opmerkt, dan voeg ik ze vervolgens toe. Leerzaam voor mezelf, maar hopelijk ook voor anderen die er wellicht weer hun voordeel mee kunnen doen.

Van het proces om te komen tot een definitieve keuze (word ik zelfstandig projectmanager, system designer of ITIL-specialist) kan ik ook een verslag maken, misschien wel een boekwerk. Deze stap neem ik echter niet mee in deze lijst, het idee is er al, ik beperk me nu even tot de concrete stappen en gebruikte documentatie en literatuur.

Laatste update: 15 september 2007.

Doorlopen stappen

• Ingeschreven bij de Kamer van Koophandel in het Handelsregister.
• Algemene Voorwaarden FENIT 2003 gedeponeerd (in het Handelsregister). Deze zijn digitaal verkrijgbaar bij ICT ~ Office en mogen na registratie op deze site worden gebruikt.
• Aangemeld bij de Belastingdienst middels het formulier Opgaaf Startende onderneming eenmanszaak.
• Verklaring arbeidsrelatie (VAR) aangevraagd bij de Belastingdienst middels aanvraagformulier.
• Zakelijke bankrekening geopend (zie bijvoorbeeld Rabobank, ABN AMRO en Postbank).
• Online profielen bijgewerkt (zoals LinkedIn en Hyves) en een website in elkaar gezet.
• Kennisgemaakt met een aantal detacheerders ofwel recruiters, CV doorgenomen en wensen en mogelijkheden besproken. Als freelance ICT-er kun je in de meeste gevallen niet rechtstreeks contact opnemen met de grotere bedrijven. Deze kennen zogenaamde first suppliers, detacheerders die ICT-specialisten leveren aan deze bedrijven. Er zijn zeer veel detacheerders actief, maar deze hebben lang niet allemaal rechtstreekse klanten waaraan zij leveren. Naast deze kennismakelaars hebben bedrijven ook vaak contacten met één of meerdere softwarehuizen die externe krachten kunnen leveren. Als freelance ICT-er heb je eveneens mogelijkheden om via deze softwarehuizen aan de slag te gaan, al zullen deze in eerste instantie hun eigen medewerkers van opdrachten voorzien. Voorbeelden van detacheerders zijn InfoMotion, B-Street en @Seven, bij softwarehuizen kun je bijvoorbeeld denken aan Logica, Capgemini en Sogeti. Overigens hebben softwarehuizen vaak ook weer een aparte kennismakelaar die de contacten met freelancers onderhoudt en/of de contractuele zaken afhandelt.
• Verzekeringen afgesloten. Uiteraard kun je je tegen van alles en nog wat verzekeren. Als freelance ICT-er zou ik in ieder geval kijken naar rechtsbijstand, bedrijfsaansprakelijkheid en arbeidsongeschiktheid. Laatstgenoemde is zoals bekend een kostbaar verhaal. Er komen langzamerhand alternatieven op de markt, zoals de inkomensverzekering van ZZP Nederland, maar de dekking, looptijd en voorwaarden verschillen behoorlijk in vergelijking met een traditionele AOV. Daarnaast is de beroepsaansprakelijkheid nog een aardig studieobject. Er zijn maar weinig partijen die deze verzekering aanbieden en de voorwaarden zijn redelijk gecompliceerd als je kijkt naar de mogelijkheden op het gebied van beroepsaansprakelijkheid bij ICT-ers. Ik ben met name benieuwd naar reacties van kenners van deze vorm van verzekeren en de bijbehorende (on)mogelijkheden.
• Het invullen van je BTW- en belastingaangiften kun je natuurlijk helemaal zelf doen, maar heb je daarbij ondersteuning nodig dan zijn er verschillende mogelijkheden om af te spreken met een fiscalist en/of accountant. Ik heb ervaren dat er afspraken op maat kunnen worden gemaakt, waarbij je een balans kunt zoeken tussen wat je zelf doet en wat je aan de betreffende specialist overlaat. Je kunt er bijvoorbeeld voor kiezen om zelf je facturen uit te schrijven en je boekhouding bij te houden, maar een fiscalist wel mee te laten kijken bij het invullen van je aangiften (desnoods alleen het eerste jaar). Een andere mogelijkheid is om de aangiften gedeeltelijk of geheel uit te besteden. Kortom, heb je hulp nodig op dat gebied, bespreek dan met een fiscalist en/of accountant de mogelijkheden. Een oriënterend gesprek geeft je een goed inzicht in de verschillende mogelijkheden.
• Diverse benodigdheden aanvragen/aanschaffen zoals factuursoftware, visitekaartjes en briefpapier. ADBPlus levert eenvoudige factuursoftware, maar er zijn ongetwijfeld diverse alternatieven. Dit geldt eveneens voor visitekaartjes en briefpapier die bijna op iedere hoek van de digitale snelweg zijn af te drukken.
• Lezen en uitzoeken. Een verzamelkreet voor de vele uurtjes die je in deze beginfase kwijt bent aan het inlezen en het simpelweg uitzoeken van details, van zaken die je nu eenmaal moet ontdekken en nog niet weet. Deze inspanningen zullen per freelancer verschillen, de één is goed op de hoogte hoe je bijvoorbeeld met een auto in privé moet omgaan of hoe je een administratie opzet, de ander heeft hierbij meer begeleiding nodig en schakelt wellicht voor de administratie, belasting en boekhouding gelijk een accountant in.

Met deze (en eventueel aanvullende stappen) ben je uiteraard nog niet verzekerd van een opdracht. Hier gaat een intake aan vooraf, welke in de meeste gevallen wordt gehouden met de eindklant en de detacheerder die de betreffende opdracht heeft aangeboden. Tijdens dit gesprek komt uiteraard de inhoud van de opdracht aan bod (wat wil de klant en wie heeft hij daarbij nodig), maar spelen ook zaken als het uurtarief, de beschikbaarheid, de kennis en ervaring van de freelancer een rol. Bereiken alle partijen overeenstemming, dan kan de freelancer aan de slag, wordt er een contract getekend tussen freelancer en detacheerder en factureert deze maandelijks zijn of haar uren aan de betreffende detacheerder. Dit proces is op hoofdlijnen geschetst en kan per opdracht (op details) verschillen.

Online bronnen voor (ICT-)freelancers

Kamer van Koophandel
Belastingdienst
De Zaak
Stichting ZZP Nederland
Startbedrijf
Freelancenetwerk (tijdelijk niet bereikbaar)
Bruto - netto berekening voor freelancers 2006
Bruto - netto berekening voor freelancers 2007
The Freelancer’s Toolset
ADBPlus (Factuursoftware)
Verklaring arbeidsrelatie (Wiki)
Zelfstandigen Fonds Nederland
Lancelots - Starten als freelancer
Kennissite MKB en Ondernemerschap
OPen Pensioen
ICT ~ Office
Starters Informatie Centrum (SIC)
Freelance Startpagina

Literatuur

Handboek Freelancen 2006 - 2007 Veel algemene tips, handig naslagwerk.
De ondernemersdroom Inspirerend boek van Karen Romme, leuk cadeautje van mijn ex-collega’s.
Durven, dromen, doen Ben Tiggelaar over kunnen en willen veranderen.

Technorati Tags: Freelancen, ZZP, freelancer, freelancers, KvK, belastingdienst

Van de week was ik er in de comments van een andere post al even op in gegaan en inmiddels geeft mijn LinkedIn-profiel het ook aan: na 17 jaar vast dienstverband bij respectievelijk ABN AMRO, Fortis en REAAL Verzekeringen, start ik deze zomer als freelancer binnen het testvak. Na een aantal pure IT-functies kwam ik zo’n 8 jaar geleden intensief in aanraking met testen en sindsdien is de interesse in dit vakgebied alleen maar verder gegroeid.

Testconsultant is een breed begrip en dat is ook een bewuste keuze. Mijn interesses liggen niet alleen bij het managen van testprojecten, maar daarnaast bijvoorbeeld ook bij het inrichten van testorganisaties, het opzetten en uitrollen van een gestructureerd testproces en het ontwikkelen van testopleidingen. Veel mogelijkheden en dat is ook precies wat het vak voor mij zo boeiend maakt. Ik heb op mijn site een aantal invullingen van de rol van testconsultant uitgewerkt, maar zoals gezegd is iedere opdracht anders en is er veelal sprake van maatwerk.

Concreet betekent dit dat er op dit moment veel tijd gaat zitten in de voorbereidingen. Aanmelden bij de Belastingdienst en de Kamer van Koophandel, de juiste verzekeringen afsluiten, kennismakingsgesprekken voeren, intakes, een administratie opzetten, ik heb de komende tijd absoluut genoeg op de agenda staan. De VAR is in ieder geval al binnen, een onmisbaar document om aan de slag te gaan.

Wat dit weblog betreft zal er niet veel veranderen. Ik blijf mijn Internet-consumpties met jullie delen, hier en daar afgewisseld met testgerelateerde zaken en wellicht zo nu en dan ook met wetenswaardigheden waar ik als freelancer tegenaan loop. De postfrequentie zal er wellicht wel eens onder lijden, maar gelukkig zegt mijn ongeschreven SLA daar verder niets over.

Technorati Tags: testconsultant, freelancer, freelance testconsultant, Belastingdienst, Kamer van Koophandel, VAR

Gisteravond heb ik een seminar over freelancen bijgewoond, georganiseerd door de Kamer van Koophandel. Een aanrader als je je nog niet al teveel hebt verdiept in het ondernemerschap, maar als je al zoals ik redelijk bent ingelezen en de nodige gesprekken met andere freelancers hebt gevoerd, is het voornamelijk een bevestiging van feiten en weetjes.

Wat me wel opviel was de veelzijdigheid in aandachtsgebieden van de deelnemers. Geen zaal vol met IT-ers, integendeel, van DTP-er tot dakbedekker en van tekstschrijver tot metaalbewerker, ze waren allemaal aanwezig. Mensen met plannen, ideeën en idealen, leuk om te ervaren. In veel gevallen was er sprake van een uitgebreid arbeidsverleden in vaste dienst, op basis waarvan men toch op zoek gaat naar de vrijheid van het ondernemen met alle plussen en minnen die daar aan vast zitten.

Om nog even op de inhoud terug te komen, veel aandacht werd er geschonken aan de VAR (Verklaring Arbeidsrelatie), de mogelijkheden op het gebied van verzekeren, fiscale aspecten en de tarieven in de verschillende branches. Uiteindelijk toch nog een paar (voor mij) nieuwtjes opgepikt, zo wist ik nog niet dat er plannen zijn om de verplichte storting bij de oprichting van een BV te gaan schrappen, had ik nog niet gelezen dat je de startersaftrek mag doorschuiven naar een volgend jaar als je pas in de loop van een jaar begint (en daardoor de 1225 uren niet haalt) en was ik ook nog niet op de hoogte van het feit dat je de uren voor boekhouding en acquisitie ook mag meetellen bij die 1225 uur per jaar. Zo zie je maar, je neemt toch altijd wat nieuws mee naar huis.

Technorati Tags: Freelancers, Kamer van Koophandel, VAR